وجود بک‌لینک‌های ناشناس یا کم‌کیفیت در پروفایل لینک یک سایت، لزوما به این معنی نیست که باید فورا آن‌ها را حذف یا Disavow کنید.
بسیاری از سایت‌ها به‌مرور لینک‌هایی از دامنه‌های نامرتبط، سایت‌های اسپم، صفحات کپی‌شده یا منابعی با کیفیت پایین دریافت می‌کنند، اما گوگل معمولا بخش زیادی از این لینک‌ها را خودش ارزیابی و بی‌اثر می‌کند.
Disavow یکی از ابزارهای پیشرفته در سئو خارجی است و استفاده از آن تنها در شرایط مشخص می‌تواند منطقی باشد. در این راهنما بررسی می‌کنیم بک‌لینک اسپم دقیقا چیست، گوگل با لینک‌های مشکوک چگونه برخورد می‌کند، چه زمانی استفاده از Disavow ضرورت پیدا می‌کند و فایل آن باید چگونه ساخته شود.
بک‌لینک اسپم چیست؟
بک‌لینک‌های اسپم دو دسته کاملا متفاوت دارند و این تفاوت، مهم‌ترین نکته است:
- لینک‌هایی که خودتان یا مجری قبلی ساخته‌اید: لینک‌های خریداری‌شده بدون برچسب، شبکه وبلاگ‌ها، دایرکتوری‌های انبوه، تبادل لینک افراطی، یا رپورتاژهایی با انکر تطابق دقیق تجاری. این‌ها همان چیزی است که گوگل در سیاست‌هایش «لینک اسپم» می‌نامد.
- لینک‌های تصادفی که شما نساخته‌اید: سایت‌هایی که محتوا را خودکار کپی می‌کنند، صفحه‌های تولیدشده با ماشین، یا شبکه‌های اسپم که به هزاران سایت لینک می‌دهند. تقریبا هر سایتی که مدتی فعال باشد، چنین لینک‌هایی دارد.
دسته اول ممکن است به اقدام نیاز داشته باشد، اما دسته دوم معمولا نیازی به اقدام ندارد.
گوگل با بک‌لینک اسپم چه می‌کند؟
گوگل دو مسیر جدا دارد:
- خنثی‌سازی الگوریتمی: از سال ۲۰۱۶ که الگوریتم پنگوئن بخشی از الگوریتم اصلی شد، گوگل می‌گوید سیگنال‌های اسپم را بی‌ارزش می‌کند. در به‌روزرسانی دسامبر ۲۰۲۲ هم اعلام کرد لینک‌های غیرطبیعی را با سیستم SpamBrain خنثی می‌کند. یعنی بیشتر لینک‌های اسپم، به‌سادگی نادیده گرفته می‌شوند.
- جریمه دستی: زمانی که گوگل «الگویی از لینک‌های غیرطبیعی، مصنوعی، فریبنده یا دست‌کاری‌شده» به سایت شما تشخیص دهد، ممکن است جریمه دستی با عنوان Unnatural links to your site صادر کند. این جریمه در گزارش Manual Actions سرچ کنسول دیده می‌شود.
به همین دلیل گوگل در راهنمای ابزار Disavow می‌گوید بیشتر سایت‌ها به این ابزار نیاز ندارند، چون گوگل معمولا خودش تشخیص می‌دهد به کدام لینک‌ها اعتماد کند.
«لینک سمی» و امتیاز ابزارها
ابزارهای سئو برای لینک‌ها امتیازهایی مانند «سمی» یا «اسپم» نشان می‌دهند. این امتیازها، مانند اعتبار دامنه ، تخمین خود آن ابزار هستند و گوگل از آن‌ها استفاده نمی‌کند.
جان مولر از گوگل در سال ۲۰۲۳، درباره سرویس‌هایی که هم لینک سئوی منفی می‌سازند و هم خدمات Disavow می‌فروشند، گفت که این‌ها «ساختگی و بی‌ربط» هستند و این سرویس‌ها از کسانی که اطلاع کافی ندارند پول درمی‌آورند.
توصیه او این بود: وقتتان را صرف این کار نکنید؛ کارهایی انجام دهید که سایتتان را قوی‌تر می‌کند.
نکته مهم: ابزارها برای پیدا کردن الگوها مفیدند؛ برای مثال اینکه صدها لینک از یک شبکه آمده است. اما امتیاز «سمی» یک ابزار، به‌تنهایی دلیل Disavow نیست.
سئوی منفی: واقعیت یا ترس؟
سئوی منفی یعنی رقیبی عمدا لینک‌های اسپم به سایت شما بسازد تا گوگل شما را جریمه کند. این ترس در بازار ایران رایج است و حتی سرویس‌هایی با همین عنوان فروخته می‌شوند.
واقعیت این است که گوگل سال‌هاست با لینک‌های اسپمی که سایت‌ها نساخته‌اند سروکار دارد و رویکرد اصلی‌اش نادیده گرفتن آن‌هاست. اگر جریمه دستی ندارید و خودتان لینک دست‌کاری‌شده نساخته‌اید، لینک‌های اسپمی که ناگهان در گزارش ظاهر شده‌اند، دلیلی برای نگرانی نیستند.
چه زمانی باید از Disavow استفاده کنید؟
گوگل شرط استفاده را این‌طور تعریف می‌کند: تعداد قابل‌توجهی لینک اسپم، مصنوعی یا کم‌کیفیت به سایت دارید و این لینک‌ها باعث جریمه دستی شده‌اند یا احتمالا خواهند شد. این شرط را با چهار موقعیت رایج بسنجید:
- جریمه دستی Unnatural links دارید: بله، باید اقدام کنید.
- خودتان یا مجری قبلی، تعداد زیادی لینک خریداری‌شده یا لینک از شبکه وبلاگ‌ها ساخته‌اید: احتمالا بله، به‌عنوان اقدام پیشگیرانه؛ چون این همان حالتی است که «احتمالا باعث جریمه دستی خواهد شد».
- لینک‌های اسپم تصادفی دارید که خودتان نساخته‌اید و جریمه دستی هم ندارید: نه.
- یک ابزار امتیاز سمی بالا نشان می‌دهد: به‌تنهایی دلیل کافی نیست.
نکته: گوگل می‌گوید استفاده نادرست از این ابزار می‌تواند به عملکرد سایت در نتایج آسیب بزند. اگر لینک‌های سالم را Disavow کنید، ارزش آن‌ها را خودتان از بین برده‌اید.
قدم‌های استفاده درست از Disavow
۱. لینک‌ها را خروجی بگیرید
از گزارش Links سرچ کنسول، فهرست سایت‌های لینک‌دهنده و آخرین لینک‌ها را خروجی بگیرید. داده ابزارهای دیگر می‌تواند تکمیل‌کننده باشد، چون گزارش سرچ کنسول نمونه‌ای از لینک‌هاست، نه همه آن‌ها.
۲. لینک‌های مشکل‌دار را شناسایی کنید
گوگل پیشنهاد می‌کند اگر فهرست طولانی است، از سایت‌هایی شروع کنید که بیشترین لینک را به شما داده‌اند و لینک‌هایی که اخیرا ساخته شده‌اند. به دنبال الگو باشید: که نشان دهند لینک‌ها به‌صورت غیرطبیعی ساخته شده‌اند؛ مثلا لینک‌هایی که بابت آن‌ها پول پرداخت شده، شبکه‌ای از سایت‌های مشابه یا سایت‌های بی‌ربطی که از انکر با تطابق دقیق تجاری استفاده کرده‌اند.
۳. ابتدا برای حذف لینک تلاش کنید
گوگل می‌گوید اگر می‌توانید لینکی را حذف کنید، ابتدا با حسن نیت برای حذف آن تلاش کنید؛ با صاحب سایت تماس بگیرید و بخواهید لینک را حذف یا با nofollow مشخص کند. به گفته گوگل، قرار دادن همه بک‌لینک‌ها در فایل Disavow، تلاش با حسن نیت حساب نمی‌شود.
۴. فایل Disavow را بسازید
طبق راهنمای گوگل:
- فایل متنی با پسوند .txt و کدگذاری UTF-8 یا 7-bit ASCII باشد.
- در هر خط فقط یک آدرس یا یک دامنه بیاید.
- برای کل یک دامنه یا زیردامنه، از پیشوند domain: استفاده کنید.
- خطوطی که با # شروع می‌شوند، توضیح هستند و نادیده گرفته می‌شوند.
- حداکثر حجم فایل باید ۲ مگابایت و حداکثر تعداد خطوط آن باید ۱۰۰ هزار خط باشد که خطوط خالی و توضیحات را هم شامل می‌شود.
برای مثال:
# لینک‌های خریداری‌شده از شبکه وبلاگ‌ها
domain:spam-network-example.com
domain:blog1.free-platform-example.com
۵. فایل را آپلود کنید
ابزار Disavow از پراپرتی‌های نوع Domain در سرچ کنسول پشتیبانی نمی‌کند و باید از پراپرتی نوع URL-prefix استفاده کنید.
نکته مهم: آپلود فایل جدید، فایل قبلی را کامل جایگزین می‌کند. اگر قبلا فایلی آپلود کرده‌اید، موارد قبلی را هم در فایل جدید نگه دارید؛ وگرنه همه Disavowهای قبلی حذف می‌شوند.
۶. صبر کنید
گوگل می‌گوید چند هفته طول می‌کشد تا فهرست شما در ایندکس اعمال شود. لینک‌های Disavowشده همچنان در گزارش Links نمایش داده می‌شوند؛ این طبیعی است و به معنای کار نکردن فایل نیست.
۷. در صورت جریمه دستی، درخواست بررسی مجدد بدهید
پس از حذف یا Disavow لینک‌ها، در گزارش Manual Actions گزینه Request Review را بزنید. گوگل می‌خواهد مستندات لینک‌هایی که حذف کرده‌اید و توضیحی درباره لینک‌هایی که نتوانسته‌اید حذف کنید، همراه درخواست باشد.
اشتباهات رایج در استفاده از Disavow
- Disavow کردن همه لینک‌هایی که DA پایینی دارند. DA پایین به معنای اسپم نیست؛ بسیاری از لینک‌های طبیعی از سایت‌های کوچک می‌آیند.
- آپلود فایل جدید بدون موارد قبلی که همه Disavowهای قبلی را حذف می‌کند.
- Disavow کل یک دامنه بزرگ به‌جای زیردامنه مشکل‌دار؛ برای مثال کل یک سرویس وبلاگ رایگان، زمانی که فقط یک وبلاگ روی آن اسپم است.
- خرید سرویس ماهانه «پاک‌سازی لینک» برای سایتی که جریمه دستی ندارد و لینک دست‌کاری‌شده هم نساخته است.
- انتظار جهش رتبه پس از Disavow. اگر لینک‌ها قبلا توسط گوگل خنثی شده بودند، Disavow کردنشان تغییر محسوسی ایجاد نمی‌کند.
اگر سایت شما لینک می‌فروشد
جریمه دستی فقط برای لینک‌هایی که به سایت شما می‌آیند نیست. گوگل جریمه دستی جداگانه‌ای برای لینک‌های غیرطبیعی از سایت شما هم دارد. اگر رپورتاژ یا لینک پولی منتشر می‌کنید، آن‌ها را با sponsored مشخص کنید.
سخن آخر
بیشتر لینک‌های اسپمی که در گزارش سرچ کنسول می‌بینید، توسط گوگل نادیده گرفته می‌شوند و نیازی به اقدام ندارند. Disavow ابزاری برای موقعیت‌های مشخص است: جریمه دستی، یا لینک‌های دست‌کاری‌شده‌ای که خودتان یا مجری قبلی ساخته‌اید. استفاده بی‌دلیل از آن، در بهترین حالت بی‌اثر است و در بدترین حالت به سایت آسیب می‌زند.
مهم‌ترین چیزهایی که باید از بک‌لینک اسپم و Disavow بدانید:
- لینک اسپمی که خودتان ساخته‌اید با لینک اسپم تصادفی فرق دارد؛ دومی معمولا نیازی به اقدام ندارد.
- گوگل می‌گوید بیشتر سایت‌ها به Disavow نیاز ندارند و استفاده نادرست از آن می‌تواند آسیب بزند.
- امتیاز «سمی» ابزارها معیار گوگل نیست و به‌تنهایی دلیل Disavow نیست.
- پیش از Disavow، برای حذف لینک تلاش کنید و فایل جدید را همراه با موارد قبلی آپلود کنید.
- اثر Disavow چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد و لینک‌ها همچنان در گزارش Links دیده می‌شوند.
سوالات متداول درباره بک‌لینک اسپم و Disavow
بک‌لینک اسپم چیست؟
لینکی که با هدف دست‌کاری رتبه ساخته شده است؛ مانند لینک‌های خریداری‌شده بدون برچسب، لینک از شبکه وبلاگ‌ها یا دایرکتوری‌های انبوه. لینک‌های تصادفی از سایت‌های کپی‌کننده یا شبکه‌های اسپم هم در این دسته‌اند، اما معمولا توسط گوگل نادیده گرفته می‌شوند.
آیا باید همه لینک‌های اسپم را Disavow کنم؟
خیر. گوگل استفاده از Disavow را صرفا زمانی توصیه می‌کند که تعداد قابل‌توجهی لینک مصنوعی دارید و این لینک‌ها باعث جریمه دستی شده‌اند یا احتمالا خواهند شد. لینک‌های اسپم تصادفی معمولا نیازی به اقدام ندارند.
آیا سئوی منفی واقعی است؟
ساختن لینک اسپم به سایت دیگران ممکن است، اما گوگل رویکردش نادیده گرفتن چنین لینک‌هایی است. جان مولر از گوگل سرویس‌هایی را که سئوی منفی و Disavow می‌فروشند، ساختگی توصیف کرده است.
Disavow چقدر طول می‌کشد تا اثر کند؟
گوگل می‌گوید چند هفته طول می‌کشد تا فهرست در ایندکس اعمال شود. جان مولر هم گفته است این فایل به‌تدریج پردازش می‌شود و اثر آن ممکن است در طول چند ماه دیده شود.
آیا Disavow لینک‌ها را حذف می‌کند؟
خیر. Disavow لینک‌ها را از سایت مبدأ حذف نمی‌کند و لینک‌ها همچنان در گزارش Links سرچ کنسول دیده می‌شوند. این ابزار صرفا از گوگل می‌خواهد آن لینک‌ها را در ارزیابی سایت شما در نظر نگیرد.
